ابزارینو |
پیش از آنکه وارد جزئیات عوامل تخریب شویم، بد نیست بدانید عمر بتن چند سال است و اصولاً بتن تا چند سال سفت میشود به کیفیت اجرا وابسته است. اگر اختلاط بهدرستی انجام نشود یا ویبره کافی نباشد، حتی بهترین طرح اختلاط هم در همان سالهای نخست دچار ترک و کرموشدگی میشود و عمر مفید بتن پایین میآید. تجربه کارگاهی نشان میدهد که استفاده از شیلنگ ویبراتور درست پس از ریختن، هوای حبسشده را خارج کرده و پیوستگی بین خمیر سیمان و سنگدانه را تضمین میکند؛ امری که مستقیماً روی عمر مفید ساختمان بتنی تأثیر میگذارد. پس اگر میپرسید «عمر مفید بتن چند سال است؟» پاسخ واقعبینانه این است: هرچه تراکم اولیه بهتر، سالهای دوام بیشتر.
بتن چیست؟
بارها درباره اینکه بتن چیست و از چه ترکیباتی ساخته شده مطالبی را منتشر کردهایم بااینوجود یکبار دیگر بهصورت مختصر در این باره میگوییم که بتن یکی از مصالح ساختمانی است که از ترکیب ملات سیمان (آب و سیمان) بعلاوه سنگدانهها (شن و ماسه) و برخی مواد افزودنی که در شرایط خاص استفاده میشود درست میشود؛ معمولاً برای ساخت بتن از اصطلاحی به نام طرح اختلاط بتن استفاده میشود که ما پیشازاین درباره آن مفصلاً توضیح داده بودیم و شما میتوانید این مطلب را با کلیک روی لینکی که در زیر قرار دادیم مطالعه کنید.
درباره سابقه بتن هم حتماً میدانید که بتن متریال جدیدی نیست و میتوان گفت هزاران سال است که از آن برای ساخت بناها استفاده میشود. مثلاً در رم، یونان، ایران باستان و … .
عمر مفید بتن چند سال است؟
شاید پاسخدادن به این سؤال نیازمند دهها صفحه مطلب است؛ چراکه در این مطلب نمیتوان تمام فاکتورهایی که در عمر ساختمان بتنی و عمر سازه بتنی مؤثر هستند را بررسی کرد بااینوجود میتوانیم به مهمترین نکات در این باره اشاره کنیم.
عمر مفید بتن به عوامل مختلفی بستگی دارد، مثلاً:
- خوردگی میلگردهای تقویتکننده
- خوردگی آرماتورها
- کلرایدی شدن بتن
- تأثیر دیاکسیدکربن در عمر بتن
- خرابیهای شیمیایی بتن
- خرابیهای مکانیکی بتن
- ترکخوردگی بتن
- لانهزنبوری شدن بتن
- کرمو شدن بتن
وقتی تازهکاران میپرسند چرا عمر سازه بتنی در پروژههای حرفهای به ۷۰ تا ۱۰۰ سال میرسد، کافی است به مراحل تسطیح نگاه کنید. پرداخت دوسویه با شمشه ماله موتوری و در ادامه فینیش نهایی با ماله پروانه ای، خلأهای سطحی را میبندد و از نفوذ آب و کلراید جلوگیری میکند؛ دقیقاً همان چیزی که میانگین عمر ساختمان بتنی را در استانداردهای جهانی بالا میکشد.
به بیان دیگر، اجرای صحیح همین دو مرحله ساده میتواند فاصله ۳۰ ساله میانگین داخلی را با رقم ۱۰۰ ساله بینالمللی پر کند؛ همین نشان میدهد که «عمر بتن» بیشتر هنر اجراست تا صرفاً ترکیب مواد.
از جمله موارد دیگری که باعث آسیب بتن و در نتیجه پایین آمدن عمر مفید آن میشود عبارتاند از:
- طرح اختلاط نامناسب بتن
- وجود سیمان غیراستاندارد در ترکیبات بتن
- استفاده از سنگدانههای کثیف در ترکیبات بتن
- استفاده از آب زیاد در ترکیبات بتن
- کرمو شدگی بتن
- بیتوجهی به اختلاط بتن برای هوای گرم و سرد
- پوشش نامناسب بتنی روی آرماتورها
- اسیدی شدن بتن
- حملات کلرایدی به بتن
تفاوت عمر مفید بتن در ایران و جهان
یکی از نکاتی که در بسیاری از همایشهای مرتبط با بتن در کشور ما مطرح میشود پایینتر بودن میانگین عمر مفید بتن در ایران و جهان است؛ درحالیکه عمر مفید سازه بتنی در ایران بین 5 تا 10 سال عنوان میشود این میزان در دنیا تا 100 سال افزایش مییابد که تفاوت بسیار فاحشی است؛ علت این امر دقیقاً عدم رعایت نکات فنی است که در بالا به آنها اشاره کردیم. این اختلاف 90 ساله بین ایران و جهان تاکنون خسارتهای زیادی نیز به بار آورده است.
طی آمارهای منتشر شده در کشور ما بهازای هر روز بیش از 40 میلیارد تومان در بخش مسکن سرمایهگذاری میشود که با این رقم میتوان بهترین کیفیت را عرضه کرد بااینحال به در کشور ما عمر مفید ساختمانهای بتنی تنها 30 سال است.
سلام! مقاله تون درباره زندگی بتن واقعاً جالب بود. من ۲۰ سال تو کار کفسازی هستم و همیشه به جزئیات نگهداری و مراحل بتن ریزی توجه میکنم. توضیحات شما درباره تأثیرات رطوبت و دما روی بتن خیلی به من کمک میکنه تا کیفیت کارم رو بهتر کنم.
بسیار عالی👏